Trên lý thuyết tuổi thọ vòng bi ở điều kiện tối ưu, không chịu bất kì tác động nào từ bên ngoài thì có thể kéo dài suốt cuộc đời của máy móc, một vài thí nghiệm đã chứng minh điều đó, bên cạnh đó nó còn có thể kéo dài hơn tuổi đời của máy móc. Tuy nhiên thực tế thì không thể nào không có tác động bên ngoài tới vòng bi được. Vậy đâu là cách để có thể làm tuổi thọ vòng bi ở mức tốt nhất.

 

Người sử dụng nên nắm một số quy tắc chung sau đây trong việc ngăn ngừa các hư hỏng sớm cho vòng bi:

Bảo quản tốt

Vòng bi, nếu còn nguyên bao bì, tem đóng gói ban đầu của nhà sản xuất, có thể được lưu kho trong tình trạng tốt trong nhiều năm trong điều kiện môi trường bảo quản sạch, không bụi bẩn, độ ẩm thấp, tránh nơi va chạm và có chấn động. Tránh cất giữ vòng bi trực tiếp trên sàn để có thể ảnh hưởng không tốt tới tuổi thọ vòng bi

Mức độ sạch sẽ của các vòng bi là hết sức quan trọng. Tất cả vòng bi phải được bảo quản cẩn thận tránh bụi bẩn. Khi bị nhiễm bẫn và có sự ăn mòn sẽ dẫn đến làm ngắn tuổi thọ của bất cứ vòng bi nào.

Thao tác xử lý và lắp đặt vòng bi

Do các chi tiết của vòng bi có độ chính xác lớn, nên mọi tác động đều phải hết sức cẩn thận khi xử lý và lắp đặt chúng bằng dụng cụ thích hợp. Lắp đặt chính xác cũng góp phần làm tăng tuổi thọ vòng bi.

Theo thống kê có 16% nguyên nhân gây hư hỏng sớm vòng bi là do lắp đặt sai, thường là sử dụng lực tác động lớn không theo chỉ định cụ thể của nhà sản xuất, không có sẵn các dụng cụ tháo lắp chuyên dụng và làm sai phương pháp. Đối với công việc lắp đặt đơn riêng lẻ, để lắp đặt vòng bi đúng và hiệu quả có thể dùng phương pháp thuỷ lực, nhiệt hoặc dụng cụ cơ khí, việc lựa chọn phương pháp nào cho hợp lý nó phụ thuộc vào kích cỡ và loại vòng bi. Đối với đa số vòng bi thì lực tác động khi lắp đặt không được tác động trực tiếp qua các viên bi.

 

Tháo vòng bi

Một lý do tháo vòng bi là để thay mới. Khi tiến hành qúa trình tháo, phải hết sức cẩn thận tránh làm hư trục làm ảnh hưởng đến công suất của máy. Tình trạng của trục ảnh hưởng lớn tới tuổi thọ của vòng bi mới.

Một lý do khác, tháo vòng bi cho việc bảo dưỡng hoặc thay thế các bộ phận khác của máy. Dụng cụ và phương pháp tháo phải thích hợp cho trường hợp này vì vòng bi sẽ được sử dụng lại (ngoại trừ bị hư hỏng trong quá trình tháo). Việc lựa chọn dụng cụ tháo phụ thuộc loại vòng bi, kích cỡ và kiểu lắp ghép.

Bôi trơn

Đối với vòng bi để độ tin cậy vận hành khi mang tải nặng ở tốc độ cao, chúng phải được bôi trơn đầy đủ để tránh có sự tiếp xúc trực tiếp giữa hai bề mặt kim loại với nhau (tạo ra ma sát) giữa các viên bi, rãnh bi và vòng giữ bi. Chất bôi trơn cũng làm hạn chế sự mài mòn và bảo vệ bề mặt vòng bi chống lại sự ăn mòn.

Thường có sẵn bảng lựa chọn việc sử dụng mỡ hay dầu bôi trơn cho vòng bi, và đặc biệt ngày nay, chất bôi trơn rắn đã được phát triển, nhất là phục vụ trong điều kiện nhiệt độ cực cao. Việc lựa chọn thực tế chất bôi trơn phụ thuộc trước hết vào điều kiện vận hành, như khoảng nhiệt độ làm việc, tốc độ và các ảnh hưởng khác.

Qua thời gian, chất bôi trơn phân bố trong vòng bi giảm dần đi tính chất bôi trơn của nó, sau một thời gian làm việc cơ khí, hoạt động, bị thoái hoá và hình thành các tạp chất. Chính vì vậy, nếu bôi trơn bằng dầu mỡ công nghiệp cần bổ sung thêm hoặc thay mới và đối với bôi trơn bằng dầu thì phải được lọc và thay mới định kỳ giúp tăng tuổi thọ vòng bi tới mức cao nhất.

Theo dõi tình trạng thiết bị

Để kéo dài tuổi thọ vòng bi, điều cần thiết là phải theo dõi tình trạng máy và vòng bi trong khi máy vận hành để có thể phát hiện sớm hư hỏng và xử lý trước khi nó phát triển. Điều này sẽ không chỉ làm giảm khả năng hư hỏng lớn mà còn cho phép lên kế hoạch vật tư và nhân lực, và kế hoạch sửa chữa hạng mục liên quan trong suốt thời gian ngừng máy.

Các thông số theo dõi tình trạng máy quan trong cần quan tâm theo dõi bao gồm: tiếng ồn, nhiệt độ, tốc độ, rung động, độ đồng tâm trục, tình trạng dầu bôi trơn, và tình trạng vòng bi. Có các thiết bị đo khác nhau sẽ giúp phân tích các thông số khác nhau.

Vòng bi công nghiệp chỉ là tên gọi của các loại ổ lăn, để phân biệt với loại ổ trượt. Do chúng được gọi như vậy là vì bên trong các ổ trượt này có các “cục đạn” ( hình cầu hoặc hình trụ hoặc trụ côn hoặc trụ thẳng ) nhằm tạo ra độ ma sát lăn cho ổ trượt.

Loại ma sát lăn này có độ lớn nhỏ hơn nhiều so với ổ trượt. Việc vòng bi hư hỏng nếu không được thay thế sớm sẽ làm ảnh hưởng các bộ phận liên quan.

Các thông số trong vòng bi như 6206 ZZ hay 6206 2RS có ý nghĩa như thế nào?

– Tính từ phải thì : hai số đầu tiên chỉ kích thước vòng trong ứng với kích thước trục, số thứ ba là hạng ổ bi :

+ 8 , 9 là siêu nhẹ.

+ 1 ,7 là đặc biệt nhẹ.

+ 2 ,5 là ổ bi hạng nhẹ.

+ 3 ,6 là hạng trung.

+ 4 là hạng nặng.

– Số thứ tư là chỉ loại ổ bi, 0 là ổ bi đỡ 1 dãy, 1 là ổ bi đỡ lòng cầu 2 dãy, 2 là ổ bi đỡ bi đũa, 3 là ổ bi đũa lòng cầu 2 dãy, 4 là ổ bi kim, 5 là ổ đỡ trụ xoắn, 6 là ổ bi đỡ chặn , 7 là ổ bi đỡ côn , …

– Hai chữ cuối ZZ là ổ bi có nắp chặn mỡ cả 2 phía , 2RS là có nắp chặn chịu áp lực …

– Z hay ZZ hay 2RS là thông số để chỉ bạc đạn có 1 hay 2 nắp che mỡ.

Ngoài ra còn có nhiều ký hiệu để biểu thị các thông số vòng bi khác nữa , thí dụ như khe hỡ , loại vòng bi koyo, skf, nsk, ntn, công suất

Nếu bạn thiết kế thì phải tính toán dựa trên các yếu tố : công suất trên trục, số vòng quay, điều kiện làm việc, khả năng tải động, điều kiện bảo trì, và tính theo tuổi thọ là 20000 giờ. Bởi chỉ có thế bạn mới có thể sử dụng đúng và chính xác công dụng của vòng bi công nghiệp.

Và mộ điều khá thú vị nhân tiện đây chúng tôi cũng nói luôn, thậm chí là câu hỏi khá thú vị của nhiều khách hàng, cá nhân.

Làm cách nào nhà sản xuất bạc đạn đặt được viên bi vào khe giữa của vòng bi  ?

Để là được như thế là do: Vòng trong và vòng ngoài của vòng bi đều phải được chế tạo, gia công, hoàn tất trước khi cho bi vào. Các viên bi được cho vào chỉ về một phía của hai vòng trong và vòng ngoài . Sau đó chúng mới được dàn ra xung quanh . Người ta dùng hai rế thép ép vào hai bên để các vòng bi cách đều nhau . Cuối cùng họ đính hai vòng rế đó lại với nhau bằng kẹp hay bằng cách hàn điểm.

Đặc biệt là hai khung tròn kim loại mà ở giữa có nhiều viên bi , giúp hai khung tròn này quay dễ dàng với bất cứ tốc độ nào , cách khác là hộ chế các viên bi và hai khung kim loại , rồi đặt các viên bi vào giữa hai khung kim loại , cho thêm chất nhờn của dầu mỡ công nghiệp , cuối cùng dùng ” máy móc ” ép chúng với nhau .